NieuwsSophie Waegebaert, Veronique De Mey, donderdag 06 juni 2019

Emmertarwe en eenkoorn in de kijker



Artikels

We brachten in een eerdere nieuwsbrief verslag uit over de gewassen die we dit jaar telen in onze innovatieve tuin. Deze week informeren we jullie graag over de oergranen eenkoorn en emmertarwe. Dit naar aanleiding van de inspiratiesessie over alternatieve en pseudogranen die georganiseerd wordt op 4 juli op Proefhoeve Bottelare. Deze twee granen testen we momenteel op demo-schaal in onze tuin.

Emmertarwe en eenkoorn in de kijker

Eenkoorn en emmertarwe zijn beide oergranen en worden dus beschouwd als voorlopers van de graangewassen die we nu kennen. De oorsprong van beide graangewassen bevindt zich in het Midden-Oosten.

Eenkoorn en emmertarwe worden vandaag nog weinig geteeld in Europa. Toch is er opnieuw interesse en wordt er geëxperimenteerd met de verwerking van de granen in brood en bier. Ook in Vlaanderen wordt er heel wat onderzoek verricht. Getuige zijn de projecten Altergrain, Alterbake en Alterbrew van HoGent en UGent. In het project Altergrain werden teelteigenschappen van enkele oer- en pseudogranen reeds gedefinieerd en momenteel wordt onderzocht wat de mogelijkheden ervan zijn in innovatieve broodtoepassingen (Alterbake).
 
Eenkoorn (Triticum monococcum L.)
Eenkoorn is een diploïde tarwesoort die zo’n 10 000 jaar geleden werd gedomesticeerd. Ook in Europa werd eenkoorn geteeld, maar werd toen vervangen door emmertarwe en spelt.
 
Eenkoorn is in enkele opzichten verschillend van de graansoorten die we nu kennen. Zo wordt eenkoorn ongepeld gezaaid om de kiemkracht voldoende hoog te houden. Ook is het een bedekt graan en is het kaf dus met de graankorrels vergroeid. Dit betekent ook dat het graan, voor het verwerkt kan worden, nog gepeld moet worden. Zoals de naam reeds doet vermoeden bevat elk kafje ook maar één korrel.

Eenkoorn stelt weinig eisen aan de grond en heeft een hoge ziekteresistentie. Per hectare kan er 2 tot 7 ton ongepeld graan worden geoogst. Na pellen kan het graan vermalen worden tot bloem en verwerkt worden tot brood.

 

Emmertarwe (Triticum turgidum spp. Dicoccum)
In tegenstelling tot eenkoorn is emmertarwe een tetraploïde graansoort die zich vanuit het Midden-Oosten niet enkel verspreidde doorheen Europa, maar ook door Azië. Emmertarwe was gedurende een lange periode een belangrijk voedselgewas in deze regio’s, maar werd vervangen door naakte granen.
 
Net zoals eenkoorn wordt emmertarwe ongepeld gezaaid en is het een bedekt graan. Een voordeel voor emmertarwe is wel dat het geoogste graan gepeld kan worden met een speltpeller, dit in tegenstelling tot eenkoorn. Ook emmertarwe heeft een hoge ziekteresistentie.
 
Een verschil met eenkoorn is dat elk kafje twee korrels bevat, waardoor emmertarwe soms de bijnaam tweekoorn krijgt. De opbrengst van emmertarwe ligt ook iets hoger dan van eenkoorn: per hectare wordt er 2,5 tot 8,6 ton ongepeld graan geoogst. Na het pellen kan het graan met walsen vermalen en vervolgens verwerkt worden.
2019-06-06-emmer1_72.jpg
 
Inspiratiesessie – Het potentieel van alternatieve en pseudogranen in Vlaanderen en Nederland
Geïnteresseerd in alternatieve granen en pseudogranen? Op 4 juli organiseren we tussen 13u en 16u een inspiratiesessie over het potentieel van deze granen in Vlaanderen en Nederland. We richten ons specifiek op telers, molenaars, bakkers en brouwers. De sessie wordt gekoppeld aan een proefveldbezoek op Proefhoeve Bottelare in Merelbeke. De sessie zelf is gratis, maar graag inschrijven via deze link voor 2 juli.

Programma van de inspiratiesessie:

    • Presentaties als inleiding op de inspiratiesessie
      • Alternatieve granen in onze regio - door Jonas Claeys, Inagro.
      • Altergrain, -bake, - en -brew: opportuniteiten en toepassingsmogelijkheden van alternatieve granen.
      • Sorghum – getuigenis van Walter de Milliano
    • Inspiratiesessie rond de mogelijkheden en knelpunten van alternatieve en pseudogranen
    • Plenaire discussie en samenvatting
    • Veldbezoek proefhoeve Bottelare
    • Netwerkmoment met koekjes en cake
 
Vragen?
Heb je vragen over eenkoorn, emmertarwe of de inspiratiesessie? Dan kan je terecht bij:
Veronique De Mey
E veronique.demey@inagro.be
T 051 27 33 90
 
Sophie Waegebaert
E sophie.waegebaert@inagro.be
T 051 14 03 30
 
 
 
Het project ‘Growing a green future’ is gefinancierd binnen het Interreg V-programma Vlaanderen-Nederland, het grensoverschrijdend samenwerkingsprogramma met financiële steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling. Meer info: www.grensregio.eu.
Logo090519EU.jpglogobannergagf1319090519.JPG
Gekoppelde thema's & sectoren: Akkerbouw | Energie En Groene Grondstoffen | Landbouwverbreding