Inagro en de Provinciale dienst Waterlopen slaan de handen in elkaar om het provinciale waterbeleid te versterken. De provincie is op zoek naar samenwerking met landbouwers om te investeren in watervoorraad en bescherming tegen wateroverlast. Met een waterbuffer op jouw percelen leg je een watervoorraad aan én bescherm je de gemeenschap tegen wateroverlast. Benieuwd? Wil je meewerken? Lees dan zeker verder!

Water sparen en water bufferen samen met de provincie! Iets voor jouw bedrijf?!

Om wateroverlast tegen te gaan, investeert de Provincie West-Vlaanderen al langer in waterbuffering. Ze legt daarvoor gecontroleerde overstromingsgebieden (GOG) aan. Die worden waar mogelijk gecombineerd met een waterspaarfunctie, als er in de regio een watervraag heerst. Voor de aanleg van een GOG moet landbouwgrond wijken. Bovendien leiden de publieke bekkens tot watertransport over de weg. Dat is duur en kan hinder veroorzaken voor omwonenden.  

 

Hoe kunnen we het waterbeleid versterken?  

Via pps-waterbuffers wil de provincie West-Vlaanderen het bestaande provinciale waterbeleid versterken. "Pps" staat voor publiek-private samenwerking en betekent een samenwerking tussen een privaat bedrijf en de overheid. Een pps-project creëert een waterbufferfunctie (= tegen wateroverlast) en waterspaarfunctie op gronden van de private partner (onder andere landbouwers, maar ook andere bedrijven). De waterbuffer beschermt de gemeenschap tegen wateroverlast. Het water in het spaarbekken is voor de landbouwer. Alles gebeurt op basis van goede onderlinge afspraken.  

 

Hoe ziet zo'n waterput eruit?  

Zo'n gecombineerde waterput is een open waterput met een dubbele functie. De put staat in verbinding met een nabijgelegen waterloop en fungeert als spaarreservoir voor wateropslag en waterbuffer tegen wateroverlast. (Rond de put kan eventueel nog een grotere overstromingszone aangelegd worden als daarvoor plaats is en als dat zinvol kan zijn.)
 
Het is mogelijk dat er in de waterloop een knijpstuw voorzien wordt om het toekomende water op te stuwen, zodat het water sneller overloopt naar de waterput. Zo kan de put sneller gevuld worden in drogere periodes. We voorzien één buis en een overloopzone tussen de waterloop en de put. De buis zal ervoor zorgen dat het water naar de put stroomt bij voldoende water in de beek, zodat de put vol loopt.
 
De overloopzone wordt aangelegd als een lokale verlaging van de oever. Bij hoog water in de beek (veel neerslag) stroomt het overschot aan water over in de buffer. Als het buffergedeelte vol gelopen is, dan zorgt de buis ervoor dat dit deel leeg loopt, nadat het water in de beek gezakt is. Het water in het ‘spaargedeelte’ blijft staan.
 
De concrete uitwerking zal verschillen van project tot project. Zo zal de stuw enkel voorzien worden op plaatsen waar ze een meerwaarde biedt voor het hele project. Dat zal afhankelijk zijn van de locatie en de waterloop. De verbinding tussen de put en de waterloop zal wel telkens op een gelijkaardige manier tot stand gebracht worden. Hieronder wordt een schematische voorstelling gegeven van hoe het project er uit zou kunnen zien. Dit is een vereenvoudigde weergave die enkel dient om duiding te scheppen in de concrete werking van de waterput.

Afb_schematische_voorstelling.JPG
Figuur: Schematische voorstelling (standaard type) van de waterput die in het kader van het project zou worden aangelegd op gekozen locaties.

Waarom zou je als landbouwer meestappen in zo'n project?

De bedrijven die geselecteerd worden om mee te stappen in het pps-waterbufferproject kunnen rekenen op de volgende ondersteuning vanuit de provincie:

  • technisch ontwerp van de waterput in onderling overleg;
  • opmaak van het aanvraagdossier voor de omgevingsvergunning met inbegrip van het archeologisch onderzoek;
  • graafwerken en grondverzet voor de bufferfunctie (dit is de hoeveelheid boven de overloop);
  • werken ter hoogte van de beek, zoals de eventuele bouw van een stuw in de waterloop om de put vlotter te vullen (zowel voor de buffer- als voor de spaarfunctie);
  • steun bij extra inspanningen om andere provinciale doelen en landschappelijke inkleding te realiseren.

 

Als landbouwer...

  • betaal je de graafwerken en het bijhorende grondverzet voor de spaarfunctie (gedeelte onder de overloop);
  • betaal je de werken aan de constructies om water te kunnen opzuigen;
  • geef je de toestemming aan de provincie om de werken uit te voeren (of zorg je voor de nodige toestemming van de eigenaar indienals je dat niet bent);
  • engageer je je om deze gecombineerde waterput minimaal 20 jaar te laten functioneren.

Welke voorwaarden gelden?

Er worden enkele voorwaarden opgelegd om te garanderen dat de waterbuffer voldoende effectief zal zijn tegen wateroverlast, maar ook dat er voldoende water is om de put te vullen. Er moet aan deze voorwaarden voldaan worden opdat het project met de provincie kan doorgaan:

  • het perceel, waar de waterbuffer voorzien wordt, moet grenzen aan een waterloop van categorie 2;
  • het perceel of een combinatie van aaneengesloten percelen, waar de waterbuffer voorzien wordt, moet groter zijn dan 0,5 ha;
  • de grootte van het afstroomgebied van de waterloop tot het perceel, waar de waterbuffer voorzien wordt, moet groter zijn dan 200 ha.

Inagro zal de omvang van het afstroomgebied beoordelen. Als dat onvoldoende blijkt te zijn, dan zullen we jou daar meteen over informeren. Daarna kan je zeker nog een nieuw locatievoorstel indienen. Merk op dat dergelijke waterbuffers niet geïnstalleerd zullen/kunnen worden in de polders. Percelen gelegen in poldergebied komen dus niet in aanmerking.  

 

Geïnteresseerd? Hoe stel ik me kandidaat?

Vanaf vandaag start de uitrol van de bovenvermelde waterputten. Je kan je kandidaat stellen via een startdossier. Je kan je dossier indienen tot 5 januari 2020. Jouw startdossier moet bestaan uit volgende zaken:

  • contact- en adresgegevens van de kandidaat;
  • kaart met aanduiding van het perceel waar de waterbuffer voorzien kan worden, eventueel samen met extra informatie omtrent de locatie van het perceel. Daarvoor mag je de verzamelaanvraag gebruiken, waarbij je de percelen aanduidt of benoemt op het fotoplan. Voeg dat plan dan zeker toe als bijlage! Duid ook de percelen aan waarop uitgegraven grond afgezet zou kunnen worden, of benoem ze. De nabije locatie van dergelijke percelen en goedkope grondafzet zijn een pluspunt. Merk op dat ophoging van percelen die in overstromingsgevoelig gebied liggen, niet is toegestaan.
  • de private partner/landbouwer verklaart eigenaar te zijn van de grond/de percelen of heeft schriftelijke toestemming van de eigenaar om de werken uit te voeren (zowel voor het perceel voor de waterbuffer als voor de percelen voor de grondafzet).

> Bekijk ons voorbeelddossier.

> Download het sjabloon (met extra hulpinstructies) waarmee je aan de slag kunt.  

 

Hoe zit het vervolgtraject in elkaar?

Een commissie zal alle startdossiers bekijken waarvan de informatie correct aangeleverd is en waarbij aan de voorwaarden voldaan is. Voor de projecten met de grootste slaagkansen zal een vervolgdossier worden opgesteld. De Provincie West-Vlaanderen zal dat dossier opmaken en uitwerken. Daarin worden onder meer volgende punten besproken en meegenomen:

  • Wat is de overstromingsproblematiek in de regio?
  • Wat is de waterbehoefte en -efficiëntie van het landbouwbedrijf?
  • Waar kan de grondafzet gebeuren?
  • Kunnen ook andere waterdoelstellingen gehaald worden?

 

Daarnaast zijn er nog enkele technische voorwaarden waaraan het project moet voldoen. Die zijn belangrijk bij het ontwerp van de gecombineerde waterbuffer:

  • de afstand tussen de waterloop en de waterput moet minimaal 8 m zijn;
  • de buis als innamepunt van het water uit de waterloop bevindt zich minimaal 30 cm boven de beekbodem;
  • de stuw in de waterloop mag de waterloop niet volledig afdammen.

 

Meer info  

Ben je landbouwer en heb je nog vragen bij dit nieuwsbericht? Of heb je vragen bij jouw kandidaatstelling? Dan kan je terecht bij Dries Mergaert via dries.mergaert@inagro.be of 051 14 03 62.  

Andere bedrijven kunnen met vragen terecht bij de provinciale dienst Waterlopen via 050 40 33 84.  

Gekoppelde thema's & sectoren: Water