Ook dit jaar volgt Inagro meerdere koolzaadpercelen op. Zo monitoren we onder andere de insectenpopulatie op de percelen nauwgezet. In dit nieuwsbericht staan we even stil bij de stand van het gewas en de gevolgen van sclerotinia bij de teelt van koolzaad.

Waarnemingen en sclerotinia in koolzaad

Stand van het gewas (observatie 5 april 2017)

Gezien het mooie weer van de afgelopen dagen, is het koolzaad sterk gegroeid. Op de meeste percelen bevindt het gewas zich in het stadium F, waarbij de eerste bloemen opengaan. De gewaslengte bedraagt gemiddeld 113 cm, variërend van 85 tot 140 cm.

tabel_ww_koolzaad_5apr.PNG

E: De bloemstengeltjes verlengen zich.
F1: De eerste bloemen gaan open.
F2: Verlening van de bloeiwijze, talrijke bloemen zijn open.

Doordat de meeste percelen bloeien, is het grootste gevaar voor de koolzaadglanskever geweken. Die gaat zich nu voeden met het stuifmeel van de open bloemen, zodat de gesloten bloemknoppen weinig of niet meer worden beschadigd.

Vanaf de bloei moeten we alert zijn voor de koolzaadsnuitkevers. Die kevers prikken de hauwtjes aan voor hun voeding. Ze leggen ook eitjes in de hauwen. Directe schade kan optreden door de larven die zich in de hauwtjes ontwikkelen en daarbij een beperkt aantal zaadjes vernietigen. Er kan echter aanzienlijke indirecte schade optreden omdat de koolzaadgalmug haar eitjes legt op die plaatsen waar de kevers de hauwtjes hebben aangeprikt. De ontwikkeling van de larven van die mug in de hauwtjes zorgt ervoor dat de hauwtjes vroegtijdig openbarsten.

De koolzaadsnuitkevers zijn moeilijk waar te nemen op de planten, waardoor de opvolging gebeurt in de gele vangbakken. Deze week was de druk van deze kevers heel beperkt. Slechts op twee percelen hebben we in de vangbakken telkens één snuitkever teruggevonden. De vluchten in West-Vlaanderen zijn eerder beperkt en daarom moet er doorgaans niet behandeld worden.

Op de helft van de percelen werden de bijenkasten begin april al geplaatst. Ondertussen zullen de kasten overal aanwezig zijn, zodat een goede bestuiving kan plaatsvinden met een betere opbrengst als gevolg. Voor een goede bestuiving mogen er gerust een 4- à 5-tal kasten per ha staan.

20170405_132514_2.jpg

Figuur 1: bijenkasten geplaatst op een gemakkelijk bereikbare plaats tussen twee koolzaadpercelen.

 

Sclerotinia

Op de percelen die momenteel volop in bloei zijn, zullen binnenkort de eerste bloemblaadjes gaan vallen. Vanaf dan moeten we alert zijn voor sclerotinia.
Sclerotinia is een belangrijke ziekte in koolzaad. Geen enkele variëteit is resistent, dus moeten we preventief behandelen. De schimmel overleeft in de bodem onder de vorm van scleroten (rattenkeutels). In het voorjaar worden die scleroten actief, waarbij ze sporen produceren die de bloemblaadjes infecteren.

Vooral bij koel, vochtig weer en op percelen waarop je ook bonen, erwten, selderij, witloof, wortelen of chicorei teelt, is er een verhoogde kans op sclerotinia.

Eenmaal er sclerotinia aanwezig is geweest op een perceel, kan dat zeer lang in de bodem aanwezig blijven. Daarbij kunnen de sporen van sclerotinia zich ver (soms wel 10km) verplaatsen.

In 2013 (zeer lang nat voorjaar) merkten we een behoorlijke aantasting van sclerotinia op verschillende percelen met bonen in de teeltrotatie en percelen waar koolzaad regelmatig terugkeert.

Infectie kan leiden tot grote opbrengst verliezen. Nochtans wordt er in onze West-Vlaamse regio bijna niet gespoten tegen sclerotinia, omdat de schimmel zich minder gemakkelijk ontwikkelt in zwaardere poldergrond en we geen waardvruchten teelden op die percelen.


Wanneer behandelen?

Wanneer je te vroeg behandelt, zijn nog onvoldoende bloemknoppen open en dus onvoldoende bloemblaadjes beschermd tegen infectie. Wacht je te lang, dan zijn de bladeren onvoldoende beschermd tegen de mogelijks geïnfecteerde bloemblaadjes. Ideaal is behandelen in stadium G1:

  • Zijstengels beginnen te bloeien;
  • op meer dan de helft van de planten zijn de eerste hauwtjes gevormd op de hoofdstengel;
  • de eerste bloemblaadjes vallen af.


De erkende middelen voor het behandelen van sclerotinia kan je terugvinden op onze applicatie voor gewasbescherming.

Meer info

Voor info of teelttechnische vragen, kan je terecht bij

Gekoppelde thema's & sectoren: Akkerbouw | Energie En Groene Grondstoffen