Artikel

De oogst in de winter van 2017-2018 verliep onder moeilijke en natte omstandigheden. Verschillende percelen kregen het zwaar te verduren. Hoe zorgen we ervoor dat we dit voorjaar opnieuw een gezond gewas kunnen telen op een voldoende herstelde bodem?

Tips voor een geslaagde bodembewerking

Positieve veranderingen in de bodemkwaliteit voltrekken zich vaak langzaam. Ook de verbetering van de bodemstructuur heeft tijd nodig. Met onderstaande zaken kan je alvast rekening houden.

 

Vermijd wateroverlast en bodemverdichting op je percelen

  • Zorg voor voldoende afwatering van je perceel, zowel oppervlakkig als via drainage. Als er water is blijven staan in de spoorvorming, laat dat water dan zoveel mogelijk natuurlijk afvloeien.
  • Controleer of de drainagebuizen in de gracht vrij zijn en het water goed kan aflopen.
  • Berijd het perceel pas bij voldoende droge omstandigheden. Ook de ondergrond moet voldoende droog zijn. Gebruik bij voorkeur lichtere machines, waarbij de last over meerdere wielen verdeeld is en kies aangepaste (brede) banden en een lage bandenspanning.
  • Bij de tijdelijke stockage van vaste mest op het perceel rijd je bijvoorbeeld niet zomaar willekeurig over het perceel, maar maak gebruik van een doordachte circulatie.
 

Figuur_blogAnnelies.png
Figuur 1: Doordachte circulatie tijdens de oogst (rechts) te vergelijken met willekeurige trajecten (links).
Bron: Prosensols - VLM

 

Van een natte oogst kan je leren…
In moeilijke teeltomstandigheden worden alle zones met een slechte bodemstructuur duidelijk zichtbaar. Langdurig (> 3 dagen) oppervlakkig stagnerend water op een akker kan wijzen op verdichting. Een verdichte laag in de bodem vaststellen kan door een prikstok of een metalen staaf handmatig met een constante snelheid in de bodem te duwen. Op de diepte waarop je weerstand voelt, is de grond verdicht. Het is interessant om de zones met structuurschade te kennen en om die in de volgende teelten te kunnen herstellen/vermijden.

 

Herstel van de aanwezige bodemverdichting
Heb je te maken met verdichting op je perceel? Dan wordt die best zo snel mogelijk hersteld. Ieder perceel moet individueel beoordeeld worden, maar we kunnen wel een onderscheid maken tussen oppervlakkige (tot 20 à 30 cm) en diepere bodemverdichting (tot 60 cm of meer).

  • Bodemverdichting in de bouwvoor is relatief gemakkelijk te verhelpen met klassieke grondbewerkingen zoals ploegwerk of decompactie. Zo kan je grote poriën vormen zonder de bodemkluiten te vernietigen. Diepgronden doe je best maar als je ondergrond ook voldoende droog is. Dat is niet in het voorjaar! De beste periode is meestal van augustus tot oktober.
  • De diepere, ondergrondse verdichting opheffen is een ander paar mouwen. Daarvoor kan je in eerste instantie kiezen voor diepwortelende (vang)gewassen - zoals granen en bladrammenas - om de verdichte bodemlagen te perforeren. Diepgravende regenwormen, die zich door de verdichte lagen boren, kun je stimuleren door stalmest toe te dienen of oogstresten achter te laten. Pas als het echt noodzakelijk blijkt, kun je overwegen om de diepere verdichting mechanisch op te heffen door diepe decompactie (tot 40 cm diep) of met behulp van een kraan, als de verdichting zich nog dieper bevindt.
  • Pas op: de diepere bewerking moet onder de juiste omstandigheden gebeuren (zeker niet te nat!). Bewerk daarvoor de grond niet dieper dan nodig, maar tot net onder de verdichte laag. Een losse grond is immers gevoelig aan verdichting! Diepgronden kan je toepassen op het volledige perceel of enkel op de risicozones (bv. wendakkers, rijsporen, …). Vermijd ook die diepe bodembewerking in het voorjaar.

 

Start niet te vroeg!
Wacht met de grondbewerking tot al het water weg is. Onderploegen of spitten van water verergert het probleem alleen maar. Let niet alleen op de vochtigheid van het zaaibed, maar vooral op de vochtigheid van de ondergrond. In het voorjaar blijft een verdichte bodem langer nat en koud, waardoor hij pas later bewerkt kan worden. Door het veld in te gaan met een spade kan je nagaan hoe het met je perceel gesteld is. Neem een schep aarde en werp die voor je uit. Blijft de aarde compact en valt ze niet uit elkaar, dan wacht je beter nog even om het perceel te berijden en te bewerken.

 

Tijd voor zaaibedbereiding?
Neem wat grond van de bovenste laag in je hand en druk erop. Als de grond blijft plakken of je hem kan kneden, dan wacht je beter nog even.

 

Meer info
Inagro kan je helpen met de beoordeling van je perceel! Contacteer ons om verdichte lagen op te sporen en jouw bodemvruchtbaarheid in kaart te brengen: Annelies Pollentier - 051 27 33 83 - annelies.pollentier@inagro.be.

 

EU_InterregVLNL2018.jpg